روش اجرای وادار افقی برای دیوارهای بلند (بیش از ۳.۵ متر) طبق پیوست ششم آییننامه 2800
وقتی طول یک دیوار از ۳.۵ متر بیشتر میشود، داستان کمی فرق میکند. دیوار عملاً «کش میآید» و رفتار سازهایاش ضعیفتر میشود. مخصوصاً در زلزله، اولین اتفاقی که میافتد این است که قسمتهای میانی دیوار موج برمیدارد، ترک میخورد و اگر مهار نشده باشد، خیلی راحت تخریب میشود.
اینجاست که وادار افقی میآید وسط.
بذار ساده بگم: وادار افقی همون عضو کمکیایه که دیوار رو وسطهای مسیر «جمعوجور» نگه میداره. مثل کمربندی که مانع لقزدن دیوار میشود.
چرا اصلاً وادار افقی لازم است؟
طبق پیوست ششم، دیوارهای غیرسازهای وقتی طولانی میشن، باید قطعهقطعه و مهار بشن تا:
طول یکتکه دیوار کنترل بشه
توی زلزله رفتار غیرخطی و خطرناک نداشته باشه
نیرو و ارتعاش بین چند بخش تقسیم بشه
از شکست ترد و یکباره جلوگیری بشه
اگه دیواری ۴، ۵ یا حتی ۶ متر طول داشته باشه ولی هیچ واداری براش اجرا نشده، توی زلزله اولین قربانی خواهد بود.
ابعاد و محل نصب وادار افقی (طبق الزامات آییننامه)
چیزی که آییننامه میگه، در اصل اینه:
برای دیوارهای بلندتر از ۳.۵ متر، باید حداقل یک وادار افقی در ارتفاع میانی دیوار اجرا بشه.
اگر ارتفاع دیوار زیاد باشد (مثلاً ۴ متر)، معمولاً وسط ارتفاع بهترین نقطه است.وادار باید حتماً به اجزای جانبی مناسب مهار شود.
یعنی صرفاً گذاشتن یک تسمه یا قوطی داخل دیوار کافی نیست؛ باید به ستون، تیر یا وادار عمودی متصل شود.وادار نباید مانع حرکت نسبی قاب شود.
این نکته خیلی مهم است. وادار باید دیوار را نگه دارد، اما نباید طوری مهار شود که قاب نتواند حرکت جانبی مجاز خود را داشته باشد (همانطور که کل پیوست ششم بر این اصل تکیه دارد).جنس وادار باید صلبیت مناسب داشته باشد.
معمولاً از وادارمیانی یا پروفیلهای فولادی سبک مثل:قوطی ۴۰×۴۰
قوطی ۶۰×۳۰
نبشی تقویتشده
ناودانی سبک
استفاده میشود.
روش اجرای وادار افقی (گام به گام و کاملاً عملی)
۱) تعیین محل دقیق وادار
معمولاً وسط ارتفاع دیوار انتخاب میشود.
مثلاً اگر دیوار شما ۴.۲ متر ارتفاع داشته باشد، بهترین نقطه نصب حدوداً ۲.۱ متری از کف است.
۲) فیکسکردن پلیت یا رابط به ستون/قاب
در این مرحله معمولاً یک پلیت کوچک روی ستون یا وادار عمودی جوش میدهند تا وادار افقی به آن پیچ یا جوش شود.
این کار باعث میشود وادار معلق نباشد و واقعاً نقش مهاربند را بازی کند.
۳) نصب پروفیل وادار
قوطی یا ناودانی از یک طرف به پلیت، و از طرف دیگر به عضو کناری (ستون یا وادار عمودی دیگر) متصل میشود.
اتصال باید کشویی باشد،اتصال باید محکم باشد؛ نه لق، نه بیش از حد صلب.
۴) ساختن شیار در دیوار (اگر دیوار قبلاً بالا آمده باشد)
اگر بخشی از دیوار قبلاً اجرا شده، یک شیار باریک در ضخامت دیوار ایجاد میشود تا وادار در دل دیوار قرار بگیرد و بیرونزدگی ایجاد نکند.
۵) عبور وادار از دل دیوار
وادار نباید کاملاً در ملات دفن شود؛ کمی فاصله برای حرکت نسبی مجاز لازم است. معمولاً از نوار پلیاستایرن یا فوم باریک استفاده میکنند تا تماس صلب ایجاد نشود.
۶) ادامهدادن دیوارچینی روی وادار
بلوکها طوری چیده میشوند که وادار از وسط آنها عبور کند.
بین بلوک و فلز، باید جای لغزش باقی بماند؛ این نکته دقیقاً همان چیزی است که آییننامه روی آن حساس است.
چند نکته اجرایی مهم که در کارگاه خیلی به درد میخورند
وادار افقی نباید نقش تیر باربر را بازی کند.
یعنی اگر بار آجر یا سفال رویش بیفتد، اشتباه اجرا شده.نباید جوشکاری سنگین انجام داد که اتصال کاملاً صلب شود.
چون هدف «مهار نسبی» است، نه قفل کردن دیوار.اگر دیوار از نوع بلوک سبک (AAC، لیکا، پوکهای) باشد، اهمیت وادار افقی بیشتر هم میشود.
خود وادار باید مقاوم به خوردگی باشد.
چون داخل دیوار مدفون میشود، بهتر است ضدزنگ یا رنگ اپوکسی داشته باشد.
سوال مهم: آیا وادار افقی جایگزین وادار عمودی میشود؟
نه.
این دو مکمل هم هستند.
وادار عمودی وظیفه مهار جانبی در طول دیوار را دارد.
وادار افقی وظیفه تقسیم طول و ایجاد پایداری در ارتفاع را دارد.
دیوارهای بلند و طولانی، عملاً بدون ترکیب این دو قابل اعتماد نیستند.
جمعبندی خیلی کوتاه
اگر دیواری بیشتر از ۳.۵ متر طول دارد، وادار افقی اجباری است.
این وادار باید:
وسط ارتفاع نصب شود،
به قاب یا وادار عمودی مهار شود،
اجازه حرکت نسبی را از بین نبرد،
داخل دیوار با فاصله مناسب از ملات قرار بگیرد،
و از پروفیل سبک اما مقاوم ساخته شود.
این کار شاید ۲۰ دقیقه وقت اضافه بگیرد، اما در زلزله، دقیقاً همین چیزهای کوچکاند که جان و مال را حفظ میکنند.
جهت مشاوره و سفارش تماس بگیرید
مهندس طباطبائی:7115 930 0912
