جزییات اجرایی دیوارهای داخلی و دیوارهای خارجی

روش اجرای دیوارطبق آیین نامه

دیوارها

در این بند ضوابط و الزامات دیوار، بسته به نوع کاربرد آن ارائه شده است. دیوارها را می توان به دو صورت غیر پیوسته (جداسازي شده از سازه اصلی) و یا چسبانده شده به دیوار (میانقابی) طراحی و اجرا نمود. دیوارهاي غیر
پیوسته به دیواري اطلاق می شود که بجز در کف ها با پیش بینی درز انقطاع از سازه باربر جانبی جداشده و در سختی آن دخالت ندارند و مزاحمتی براي رفتار سازه ایجاد نمی کنند. در دیوارهاي غیر پیوسته لازم است دیوار و اتصالات
آن صرفا تحت اثر نیروهاي اینرسی خارج صفحه کنترل شوند. الزامات لازم براي جداسازي مطابق جزییات ارائه شده در این بند باید در کلیه ساختمان هاي بلندتر از چهارطبقه و نیز در ساختمان هاي با اهمیت بسیار زیاد و با طبقات کمتر از چهار طبقه رعایت شود.
دیوارهای چسبانده شده به سازه (میانقابی) در سختی آن دخالت دارند و باید در برآورد نیروهاي وارد بر آن دخالت داده شوند. در این صورت باید رفتار و عملکرد میانقابی دیوار و نیروهاي وارد بر تیر و ستون خود دیوار – بر اثر این رفتار- براساس ضوابط ارائه شده در آن بخش در محاسبات لحاظ شود.

دیوارهاي خارجی

دیوارهاي خارجی را می توان با ایجاد درز پیوسته بین آنها و سازه محیطی غیر پیوسته کرد. براي این دیوارها باید  اتصالاتی در نظر گرفت که قابلیت حرکت داخل صفحه و مهار خارج از صفحه را به دیوار بدهند (بندهاي 1
3-5-4 این استاندارد). فواصل جداسازي دیوارها از قاب باید توسط مواد تراکم پذیر مناسب از قبیل پشم سنگ ضد رطوبت پر شوند. توصیه می شود براي جلوگیري از ترک خوردگی در نازك کاري از یک لایه شبکه الیاف یا رابیتس
بر روي مواد تراکم پذیر استفاده شود. در بیمارستان ها ساختمان ها براي جلوگیري از ایجاد ترک خوردگی در نازک کاري، در گوشه هاي دیوار در هنگام زلزله لازم است از اتصالات کشویی سرتاسري در کناره ها و تراز سقف استفاده
شود. در سایر ساختمان هاي با اهمیت بسیار زیاد استفاده از این ضابطه توصیه می شود.

محدودیت ابعاد هندسی

در طول آزاد دیوار خارجی در پلان نباید از 4 متر و ارتفاع آزاد آن نباید از 5متربیشترباشد. دیوارهاي با طول بیشتر از 4 متر باید از عضو قائم با مقطع فولادي یا بتنی به عنوان تکیه گاه جهت مهار لرزه ای استفاده شود.

طراحی دیوارها

دیوارها باید براي بارهاي اینرسی ایجاد شده در آن ها، در جهت داخل صفحه و در جهت عمود بر صفحه طراحی شوند. در جهت داخل صفحه دیوار تحت تاثیر برش و خمش و در جهت عمود بر صفحه تحت تاثیر بار محوری ناشی از وزن دیوار و برش و خمش خارج از صفحه عمودي و افقی قرار می گیرد. روش طراحی این دیوارها در راهنماي طراحی سازه اي و جزییات اجرایی دیوارهاي غیر سازه اي – ضابطه شماره 819 مرکز تحقیقات راه، مسکن »
ارائه شده است. شرایط مرزي تحت نیروهاي عمود بر صفحه باید به صورت مفصلی در نظر گرفته « و شهرسازي شود.
تبصره 1: دیوارهاي خارجی که تمام ارتفاع طبقه را پوشش نمی دهند (دیوار کوتاه)، بخصوص در ساختمان هاي بتنی، همواره باید از قاب سازه اي جدا شوند. زیرا در غیر اینصورت می تواند باعث تشکیل “ستون کوتاه” در سازه شود.
ارتفاع کف تا کف طبقه و فاصله جداسازي از سقف برابر با بیشترین / فاصله جداسازي دیوار از ستون ها به اندازه 01 دو مقدار 25 میلی متر و حداکثر خیز دراز مدت تیر می باشد.

اتصال دیوارها به سازه به نحوی انجام شودکه دراثر خیز تیرهای زیر وبالای دیوار،جابجایی نسبی طبقات ویا عوامل وارد آورنده نیروی خارج از صحفه ازجمله زلزله و باد و…قطعه دیوار پایداربماند وعملکردآن حفظ شودوازایجادترک شدید دردیوار جلوگیری نماید.دراین مقاله نمونه هایی ازاجرای مورد قبول ارائه شده است.

اجرای دیوارهای بلوکی

دیوارهای بلوکی اجراشده باملات می تواندبااستفاده ازمیلگردبسترخرپایی یانرده بانی ودیوارهای اجرا شده باملات بستر نازک(ضخامت ملات کمتر از3میلی متر)یاچسب های پلی یورتان با استفاده ازبست های نازک فولادی منقطع یا پیوسته انجام شود.میلگردها وبست ها باید طبق ضوابط مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان درمواردی که موردنیاز است ازجنس فولاد ضدزنگ یافولاد گالوانیزه ویامیلگرد آج دار سردنورد باشند.حداقل سطح مقطع قطعه مسلح کننده 0.0003سطح مقطع موثردیوار دربرش خارج ازصحفه می باشد.حدااکثر فاصله قائم قطعات مسلح کننده درارتفاع دیواریک متر می باشد که باید قطعه براساس آن طراحی ومحاسبه شود.

روش اجرا دیوار باطول  (بیش از4متر)

درصورتی که طول دیوارازمقادیر مجازبراساس طراحی(حداکثر4متر)بیشترشود،ازعضو قائم بامقطع فولادی (وادار)به عنوان تکیه گاه جهت مهار خارج ازصحفه دیوار واجزای مسلح کننده آن استفاده می شود.وادارباید به نحو مناسبی به کف سازه بااتصال به صورت مفصلی متصل شود ولی اتصال آن درزیر ترازسقف باید درراستای داخل صحفه به صورت کشویی باشد تاامکان جابجایی درون صحفه دیوارفراهم شود.
نکته:دردیوارهای خارجی روی سطح وادار باید به وسیله پشم سنگ ضد رطوبت برای عایق بندی پوشانده شود وبر روی آن لایه مش الیافی یارابیتس برای جلوگیری ازترک خوردگی نازک کاری اجراشود.

اتصال وادربه قاب سازه ای

در دیوارهای بلوکی که نیاز به واداردارند به منظور تامین حرکت جانبی داخل صحفه دیوارها،مجموع دیوار ووادار همزمان از آزادی درحرکت جانبی برخوردارند.وادارها نباید به نبشی ها تعبیه شده درتیرها که تنهاجهت جلوگیری ازحرکت خارج ازصحفه نصب شده اند جوش شوند.

باتوجه به اتصال کشویی وادارنیازی به رعایت فاصله جداسازی دیواردر مجاورت وادارها نمی باشد ودیوار می تواند ازبروادار چیده شود.

تبصره: دردیوارهای واقع درخارج قاب وادارهای دو انتهای دیوار باید دربرابر حرکت جانبی درهردو جهت مقید به صورت اتصال تلسکوپی شوند و به دیوار اجازه حرکت داده شود.دراین حالت جزییات اتصال دیوار به این وادارها مانند اتصال به ستون ها میباشد دراین فاصله جداسازی 1%بین وادار و دیوار باید رعایت شود.

روش اجرای والپست در دیوارهای خارج از قاب | اجرای صحیح والپست تلسکوپی

روش اجرا دیوار باارتفاع  (بیش از3.5متر)

دردیوارهای باارتفاع بیش از3.5متر باید بااستفاده از عضوافقی بامقطع فولادی (تیرک)ارتفاع آزاد دیوار راکاهش داد. دراین حالت برای اینکه جداسازی دیوارازقاب سازه ای به نحوه مناسب انجام شودنیاز به اجرای وادارانتهایی برای نگه داشتن تیرک می باشد(جهت عدم ایجاد مانع برای تغییرشکل تیردرناحیه مفصل پلاستیک وادارانتهایی بایدحداقل درفاصله یک متری ازبرستون اجرا شود.

نحوه اجرای تیرک به این صورت است که تیرک بایدبه صورت کامل برروی دیواربنشیند و بارثقلی دیوار فوقانی نباید به تیرک منتقل شود.اتصال انتهای تیرک به ستون نیز باید به صورت نشیمن با قابلیت جابجایی در راستای دیوار باشد.

روش اجرای وادار افقی برای دیوارهای بلند (بیش از ۳.۵ متر) طبق پیوست ششم آیین‌نامه 2800

روش های اتصال دیوار به اعضای قائم سازه ای 

اتصال لبه قائم دیوارها به ستون ها ودیوارهای برشی ساختمان یا هرعضو قائم سازه ای دیگردرسازه باید به گونه ای باشد که ممانعتی دربرابر جابجایی نسبی ایجادنکند.

اجرای ناودانی منقطع (اتصال کشویی)

یکی ازروش های مناسب برای اتصال دیوار به عضو قائم سازه ای ،استفاده از اتصال کشویی درمحل تماس به وسیله ناودانی منقطع یا پیوسته می باشد.در این حالت استفاده ازناودانی فولادی در طرفین دیوارکه به نحوه مناسبی به عضو قائم سازه ای اتصال داده می شود.

اجرا اقتصادی مقاطع فولادی دیوار

درصورت استفاده ازمیلگردبسترازگیره وقلاب استفاده کنیم نیازبه استفاده ازناودانی نمی باشد.

استفاده ازگیره قلاب و حذف نیاز به ناودانی منقطع در دیوارهای غیرباربر

اتصال دیوار به زیر سقف

اتصال دیواربه زیر سقف بایدبه صورت اتصال لغزشی بدون اتصال مستقیم دیوار به سقف وبااستفاده از مهار خارج از صحفه دیواربا قطعاتی ازقبیل ناودانی اجراشود.انتخاب نوع اتصال بستگی به وضعیت دیواری دارد که بین اعضا قائم شامل ستون،دیوارویا وادار مهار شده است. در سازه های بتنی چناچه بر اساس نوع سقف امکان پیش بینی اتصالات مناسب لغزشی درزمان ساخت عضو سازه ای برای بالای دیوار نباشد.

می توان این اتصال را با کاشت میل مهار پس از اجراي تیر انجام داد. باید توجه شود که در این صورت کاشت میل مهار باید در هسته تیر بتنی انجام شود و کاشت و اتصال به پوشش بتن مجاز نمی باشد. حداقل فاصله بالاي دیوار تا
زیر سقف برابر با بیشترین دو مقدار 25 میلی متر و حداکثر خیز دراز مدت سقف در امتداد دیوار در نظر گرفته شود.
لبه بالایی دیوار را می توان با استفاده از دو نبشی و یا ناودانی که به طریق مناسب به سقف سازه متصل می شود مهارنمود. ناودانی و یا نبشی ها نباید به دیوار یا وادار پیچ، میخ و یا جوش شوند. با این اتصال امکان حرکت آزادانه دیوار در درون صفحه تامین می شود. فاصله بالاي دیوار تا سقف باید در حدي باشد که تیر بتواند آزادانه خیز داده و اتصالی با دیوار پیدا ننماید. نبشی ها به ترتیب ابتدا در یک سمت اجرا و پس از دیوارچینی و قرارگیري بالاترین بلوک دیوار،نبشی دوم متصل می شود. نبشی می تواند به صورت سرد نورد یا گرم نورد و به شکل منقطع یا پیوسته باشد.

نکته:طبق پیوست ششم استفاده از مقاطع فولادی وال پست جدید بیشتر نسبت به نبشی پیشنهاد می شود.

در اجراي دیوارهاي داخلی به خصوص در انواع سقف هاي داراي تیرچه یا تیر یا هر نوع سقف مختلط که در آنها تیري در راستاي دیوار نباشد ، مانند دیوارهاي خارجی می توان رج انتهایی دیوار یا رج ماقبل آنرا با میلگرد بستر یا بست مسلح کرد (شکل پ 6)

اتصال دیوار هاي غیر سازه اي به یکدیگر

در اتصال دیوارها توصیه می شود که به دلیل امکان بروز تنش هاي کششی در درون صفحه دیوارهاي متقاطع، ازبست هاي فلزي مشابه آنچه در مورد اتصال به ستون به کار برده شد استفاده شود و یا براي جداسازي دیوارها از یک
اجراي وادار مجزا در محل اجراي دیگر در محل اتصال دو دیوار متقاطع از وادار استفاده شود.

اجراي نعل درگاه و نصب پنجره

در شرایطی که دیوارها داراي درب یا پنجره باشند، اجراي نعل درگاه و نصب پنجره یا درب باید با رعایت جزئیات مانند شکل انجام شود.براي بازشوهاي بزرگتر از 2 مترنیازبه اجراي وادار و نعل درگاه می باشد، در بازشوهاي کوچکتر از این اندازه، در صورتی که از چهارچوب فلزي مناسب که پاسخگوي بارهای وارده باشد استفاده شود احتیاجی به تعبیه وادار در کنار بازشو نمی باشد، در غیر این صورت باید براي این دهانه ها نیز وادار تعبیه نمود.و المان هاي مسلح کننده دیوار به قاب متصل شوند (می توانند جوش داده شوند.)

دیوارهای جان پناه ها

با توجه به ضوابط سازمان آتش نشانی حداقل ارتفاع جان پناه ها 1.2مترتوصیه می شود.در این حالت مناسب است که ستون هاي پیرامونی بام، تا ارتفاع 1.35 متر بر روي بام ادامه پیدا کنند. این ارتفاع براي مهار لرزه اي جان پناه می باشد.در فاصله بین ستون ها در صورت نیاز با اجراي وادار طبق جزییات ارائه شده، طول آزاد دیوار کوتاه شده و دیوار جان پناه بین وادارها باید به نحو مناسبی مشابه جزییات ارائه شده در شکل یا روش هاي مشابه جهت تحمل بارهاي خارج صفحه مسلح شود.

یک روش دیگر براي مهار لرزه اي جان پناه استفاده از میلگردهاي مسلح کننده قرار گرفته در دیوار و مهار شده در دال سقف (وادار) در فواصل 1 متر مانند شکل می باشد.